Lille Havfrue

Lille Havfrue

Hans Christian Andersen

Daleko na morzu woda jest tak błękitna jak płatki najpiękniejszych bławatków i tak przezroczysta jak najczystsze szkło, men det er meget dybt, så dybt, at intet anker når bunden; trzeba by ustawić wiele wież kościelnych jedne na drugich, aby sięgnęły od dna aż ponad wodę. Tam na dole mieszka lud morski. Ale nie myślcie, że jest tam tylko nagie, piaszczyste dno, nierosną tam najpiękniejsze drzewa i rośliny o łodygach i liściach tak giętkich, że poruszają się przy najlżejszym ruchu wody tak jak żywe stworzenia.

Alle fisk, små som store, flyver mellem grenene som fugle i luften. W najgłębszym miejscu stoi zamek króla mórz mury ma z koralu, wysokie spiczaste okna z najczystszego bursztynu, a dach tworzą muszle, które otwierają się i zamykają, w miarę jak faluje woda; wygląda to prześlicznie, for der er strålende perler i hver skal, ene og alene ville være en skat i den kongelige krone. Kongen af ​​havene, dernede, był od wielu lat wdowcem, a jego stara matka zajmowała się gospodarstwem; była to mądra kobieta, ale dumna ze swego pochodzenia i dlatego nosiła w ogonie dwanaście ostryg, gdy inne wykwintne damy mogły nosić tylko sześć.

Men ellers var hun respektabel, for hun elskede meget små søprinsesser, deres børnebørn. Der var seks af dem, wszystkie były ładne, men den yngste var den smukkeste af dem alle, cerę miała tak przezroczystą i delikatną jak płatek róży, øjne så blå som det dybeste hav, men ligesom de andre havde den ingen ben, hendes krop endte i en fiskehale.

Przez cały długi dzień dzieci mogły się bawić na dole w zamku, gdzie żywe kwiaty wyrastały wszędzie ze ścian. Stort åbnet, ravgule vinduer og så svømmede fisk op til dem, som svaler kommer til os, når vi åbner vinduerne, ale ryby przypływały zupełnie blisko do małych księżniczek, de spiste af deres Haand og lod sig stryge.

Przed zamkiem był duży ogród z płomiennoczerwonymi i ciemnobłękitnymi drzewami, owoce błyszczały jak złoto, og blomsterne som en brændende ild og blev ved med at flytte stilke og blade.

Grunt tworzył najdelikatniejszy piasek, niebieski jak płomień siarki. Nad wszystkim zaś unosił się cudowny, blåt skær, wydawać się mogło raczej, że jesteśmy wysoko w powietrzu i że mamy pod sobą i nad sobą tylko niebo, og ikke, at det er havbunden. Når der ikke var vind, man kunne se solen; wyglądało ono jak purpurowy kwiat, z którego kielicha lało się światło. Każda z małych księżniczek miała w ogrodzie swoją grządkę, na której mogła sadzić i kopać, jak jej się podobało; jedna nadała swojej kształt wieloryba, inna wolała, by jej grządka przypominała małą syrenę, ale najmłodsza zrobiła swoją grządkę zupełnie okrągłą jak słońce i zasadziła na niej tylko czerwone kwiaty, tak czerwone jak słońce. Była ona niezwykłym dzieckiem, stille og betænksomt; mens de andre søstre pyntede deres senge med de mærkeligste genstande, które znajdowały w zatopionych okrętach, ona prócz czerwonych kwiatów, podobnych do słońca tam w górze, wybrała sobie tylko jeden posąg. Był to przepiękny chłopiec, wyrzeźbiony z białego marmuru, som faldt til bunden af ​​havet, da skibet sank. Havfruen plantede en rød grædende pil ved siden af ​​statuen, som voksede sig smuk og hængte sine fleksible grene op til den sandede, blå bund, gdzie cień zdawał się fioletowy i kołysał się bezustannie, tak samo jak gałęzie; wyglądało to, jak gdyby wierzchołek i korzenie bawiły się w pocałunki. Nie było dla syrenki większej radości, jak słuchać o świecie ludzi mieszkających w górze; stara babka musiała wszystko opowiadać, co wiedziała o statkach i miastach, ludziach i zwierzętach, wydawało jej się to cudownie piękne, że tam na górze, på jorden, blomsterne dufter; på bunden af ​​havet lugtede de ikke – og at skovene er grønne, og at fisken, der flød gennem træerne her, tam tak głośno i pięknie śpiewają, aż rozkoszą jest słuchać; miały to być ptaszki, ale babka nazywała je rybami, For prinsesserne ville ikke forstå ellers, de havde aldrig set en fugl.

Kiedy skończycie piętnaście lat – sagde bedstemoderen – pozwolę wam wynurzyć się z wody i będziecie mogły usiąść na skałach i patrzeć przy blasku księżyca na wielkie przepływające okręty, og du vil se skove og byen!

Następnego roku jedna z sióstr skończy piętnaście lat, ale inne?…

Każda z nich była o rok młodsza od poprzedniej, så den yngste havde stadig fem år tilbage før hende, kiedy będzie mogła wypłynąć na powierzchnię i zobaczyć świat. Ale jedna siostra obiecywała drugiej opowiedzieć o tym, co widziała pierwszego dnia i co uważała za najładniejsze, bo stara babka nie opowiedziała im jeszcze wszystkiego i pozostało jeszcze tyle rzeczy, o których chciały się dowiedzieć. Żadna nie była tak niecierpliwa jak najmłodsza, ta właśnie, która musiała najdłużej czekać i która była taka cicha i zamyślona. Czasami w nocy stawała przy otwartym oknie i patrzyła w górę poprzez ciemnobłękitne morze, gdzie ryby pluskały swymi płetwami i ogonami.

Widziała księżyc i gwiazdy, połyskiwały wprawdzie bardzo słabo, ale poprzez wodę wydawały się blade i o wiele większe, end vi tror; som en sort sky gled under dem, syrena wiedziała, że to jest albo wieloryb, albo statek z wieloma ludźmi, przepływający nad zamkiem; z pewnością nie wiedzieli oni, że śliczna, mała syrena stała tam na dole i wyciągała białe ręce do okrętu.

Endelig fyldte den ældste prinsesse femten og kunne komme op til overfladen. Da hun kom tilbage, miała do opowiedzenia tysiące rzeczy, men det gjorde hun, że najpiękniej jest leżeć na piaszczystym brzegu w blasku księżyca, kiedy morze jest spokojne, w pobliżu zatoki i wielkiego miasta, gdzie światła błyszczą jak tysiące gwiazd; høre musik, gwaru ludzi, turkotu pojazdów; patrzeć na liczne wieże i iglice, at lytte, hvordan kirkeklokkerne ringer; bare fordi hun ikke kunne være der, hun kunne bedst lide det. Men, jakże przysłuchiwała się tym opowiadaniom najmłodsza siostra! Kiedy potem wieczorem stała przy otwartym oknie i patrzyła w ciemnobłękitną wodę, myślała o wielkim mieście, o ruchu i gwarze, i wtedy wydawało jej się, indtil her kan du høre lyden af ​​kirkeklokker.

W rok potem druga siostra otrzymała pozwolenie wydostania się nad wodę i popłynięcia, dokąd będzie chciała. Så kom det bare ud, da solen var ved at gå ned, i tę chwilę uważała za najpiękniejszą. Całe niebo wyglądało jak złoto, hun fortalte, og skyerne – ich piękności nie mogła dość opisać; płynęły nad nią czerwone i fioletowe, men det flød meget hurtigere, end de gjorde, jak długi biały welon, stado dzikich łabędzi wprost w słońce; i ona płynęła do słońca, men solen gik ned, a różany odblask zgasł na powierzchni morza i w obłokach. W rok później siostra wypłynęła w górę, ta była najodważniejsza i dlatego popłynęła aż do wielkiej rzeki, która wpadała do morza. Widziała śliczne, grønne bakker dækket af vinmarker, låse, palæer blandt vidunderlige skove; hørte hun, som fuglene sang, og solen varmede så meget, at hun ofte måtte dykke i vandet, for at afkøle det betændte ansigt. W małej zatoczce spotkała całą gromadę małych ludzkich dzieci; biegały zupełnie nago dookoła i pluskały się w wodzie, chciała się z nimi bawić, ale uciekły przerażone i wtedy przyszło małe, czarne zwierzątko, był to pies, ale ona nigdy jeszcze nie widziała psa, a szczekał tak strasznie, że przestraszyła się go i uciekła na otwarte morze. Men han vil aldrig glemme de vidunderlige skove, grønne bakker og søde børn, der flød i vandet, selvom de ikke havde en fiskehale. Czwarta siostra nie była taka odważna, została na pełnym morzu i mówiła, at der var smukkest der; du kan se mange miles af plads omkring dig, og himlen strækker sig ud som en stor glasklokke. Hun så skibene, men på afstand lignede de måger; zabawne delfiny fikały koziołki, a wielkie wieloryby parskały wodą z dziurek od nosa. Wyglądało to jak tysiące fontann dookoła.

Przyszła kolej na piątą siostrę; jej urodziny wypadały właśnie w zimie, i dlatego widziała to, czego inne nie widziały. Havet var helt grønt, og store isbjerge flød rundt omkring.

Hun sagde, at hver af dem lignede en perle, og dog var der mange, meget større end kirketårne, som folk bygger. De dukkede op i de mærkeligste former og funklede som diamanter. Hun satte sig på den største af dem, alle sømændene kredsede om isbjerget i rædsel, hvorpå hun sad, a wiatr bawił się jej długimi włosami. Pod wieczór niebo zaciągnęło się chmurami, błyskało i grzmiało, góry lodowe na czarnym morzu wznosiły się i połyskiwały w jaskrawym blasku błyskawic. Na wszystkich okrętach zwinięto żagle, ogarnął wszystkich strach i przerażenie, ale ona siedziała spokojnie na pływającej górze lodowej i widziała niebieską błyskawicę, spadającą zygzakiem na błyszczące morze.Gdy która z sióstr wypływała po raz pierwszy na morze, zachwycona była nowością i pięknem tego, hvad hun så, ale ponieważ teraz jako dorosłe dziewczyny mogły wypływać na morze, når de ville, de brød sig ikke om det længere, de længtes efter at komme hjem igen og talte en måned senere, at der er smukkest dernede og at huset er bedst. Ofte i aftentimerne holdt alle søstrene hinanden i hånden og rejste sig på række højt i vandet; de havde smukke stemmer, piękniejsze niż jakikolwiek człowiek, a kiedy zbierało się na burzę i myślały, at skibene ville styrte ned, de kom til skibet og sang om det, hvor er det smukt på bunden af ​​havet, spurgte de sømændene, for at de ikke skal være bange for at gå ned; ale ci nie rozumieli ich słów i myśleli, że to burza szumi, alligevel ville de ikke se havbundens vidundere, for da skibet sank, ludzie tonęli i przybywali już tylko jako trupy do zamku morskiego króla. Når søstrene om aftenen svømmede hånd i hånd til havets overflade, deres lillesøster blev efterladt helt alene og følte, at hun har lyst til at græde, men havfruer kender ikke til tårer og lider derfor meget mere.

– Men, kiedy już będę miała piętnaście lat! – mówiła. – Jeg ved, że pokocham ten świat i ludzi, którzy tam mieszkają!

Endelig fyldte hun femten.

– Her går du dine egne veje – sagde bedstemoderen, gammel dronning enke. – Komme, niech cię ubiorę tak jak twoje siostry. – I włożyła jej na włosy wianek z białych lilii, każdy płatek kwiatu był połową perły, potem przymocowała księżniczce do ogona osiem dużych ostryg na znak jej wysokiego pochodzenia.

– De var – sagde sirenen.

– Du skal lide, at se værdig ud – svarede bedstemoderen.

Men, hvor ivrigt en lille havfrue ville afgive al denne pragt og slippe af med den tunge guirlande; røde blomster fra hendes have ville pynte hende meget pænere, men det turde hun ikke.

– Farvel – sagde hun og rejste sig klar og flød som en sæbeboble over vandoverfladen.

I det øjeblik hun løftede hovedet op af vandet, solen gik ned, men skyerne glimtede stadig som roser og guld, a w różowym powietrzu błyszczała wieczorna gwiazda, jasna i piękna; powietrze było łagodne i świeże, stille hav. Et stort tre-mastet skib stod i nærheden, tylko jeden żagiel był rozwinięty, thi der var ikke den mindste Vind, og der var sømænd i områderne. Musik og sang lød, a w miarę jak się ściemniało, zapalano setki kolorowych latarni; wyglądało tak, jakby w powietrzu powiewały flagi wszystkich narodów. Mała syrena podpłynęła tuż do okienka i za każdym razem, kiedy woda podnosiła ją do góry, hun kunne se gennem de gennemsigtige ruder indeni, hvor mange smukt klædte mennesker stod, men den smukkeste af alle var den store prins, sorte øjne; nie miał na pewno więcej niż szesnaście lat, i to właśnie jego urodziny obchodzono z taką paradą. Marynarze tańczyli na pokładzie, og da den unge prins gik ud til dem, utallige raketter sendt op i luften, de lyste som en lys dag, tak że mała syrena przestraszyła się i schowała pod wodę, ale zaraz potem wysunęła znowu głowę i wtedy wydawało jej się, że spadają na nią wszystkie gwiazdy z nieba. Nigdy dotąd nie widziała sztucznych ogni.

De store sole hvæsede rundt, vidunderlig, ildfisk fløj ind i den blå luft, og alt dette afspejlede sig i den fredfyldte atmosfære, stille hav. Na samym statku było tak jasno, hver dråbe dug var synlig, endsige mennesker. Og hvor var den unge prins smuk, han klemte folks hænder, han smilede glad, og musik lød i den herlige nat.

Det var allerede sent, men den lille havfrue kunne ikke fjerne øjnene fra skibet og den smukke prins. De farvede lanterner blev slukket, rakiety przestały tryskać w górę, nie słychać było wystrzałów, tylko w głębi morza coś szumiało i grzmiało. Havfruen sad i vandet og vuggede op og ned, tak że mogła zaglądać do kajuty; skibet bevægede sig hurtigere, sejl efter sejl blev rullet ud, bølgerne blev stærkere og stærkere, nadciągały wielkie chmury i w oddali błyskało. Cóż to będzie za straszna burza! Så sømændene slog deres sejl sammen. Det store skib svajede, han gled på det urolige hav; bølgerne steg som store, czarne góry usiłując runąć na maszty, lecz statek zanurzał się tylko między wysokie bałwany, jak łabędź, i znowu wypływał na powierzchnię spiętrzonej wody. Syrenę bawił ten widok, ale żeglarze byli innego zdania. Skibet knagede og stønnede, de tykke bjælker bøjede under bølgernes kraftige stød, masten knækkede i midten som et siv, skibet vippede til siden og vand begyndte at vælte ind. Først nu bemærkede havfruen det, at folk var i fare; hun måtte være på sin egen opmærksomhed på skibets bjælker og planker, flyder i vand. Det var helt mørkt et øjeblik, så intet kunne ses, men da det blinkede bagefter, zrobiło się znowu jasno i mogła rozpoznać wszystkich na statku. Każdy myślał tylko o sobie, a syrenka szukała przede wszystkim księcia i kiedy statek zaczął już tonąć, lagde hun mærke til, jak się pogrążał w głębokiej wodzie. W pierwszej chwili ucieszyła się bardzo, że oto pójdzie na dno, do niej, ale potem przyszło jej na myśl, że przecież ludzie nie mogą żyć w wodzie i że książę dostanie się na zamek jej ojca jedynie jako trup. “Ingen, on nie może umrzeć” – pomyślała. I przepłynęła pomiędzy belkami i deskami, unoszącymi się na wodzie, glemmer helt, że mogą ją zmiażdżyć, zanurzała się głęboko w wodę i wznosiła znowu na falach; w ten sposób udało się jej dotrzeć do młodego księcia, który nie mógł już utrzymać się na wzburzonym morzu; ręce i nogi zaczynały mu omdlewać, piękne oczy zamknęły się; gdyby mała syrena nie przybyła do niego, skulle dø. Hun holdt hans hoved over vandet og lod bølgerne flyde, hvor de ville.

Nad ranem burza przeszła; ze statku nie zostało ani śladu; słońce wzeszło czerwone i jarzące nad wodą.

Wydawało się przy jego świetle, że policzki księcia nabierają życia, ale oczy pozostały zamknięte; syrena pocałowała go w wysokie, piękne czoło i odgarnęła jego mokre włosy; wydawało jej się, że był podobny do marmurowego posągu w jej małym ogródku, pocałowała go jeszcze raz, życząc mu, aby odzyskał przytomność.

A wreszcie zobaczyła przed sobą stały ląd, høj, blå bjerge, na których wierzchołkach lśnił biały śnieg, jak gdyby spoczywały tam łabędzie; der var dejlige nede ved kysten, zielone lasy, a wśród nich stał gmachkościół czy też klasztor, co trudno było odróżnić. W ogrodzie rosły cytrynowe i pomarańczowe drzewa, a przed bramą stały wysokie palmy. Morze tworzyło tu małą, cichą, ale głęboką zatokę, która błyszczała jak zwierciadło i kończyła się pod skałą ławicą ślicznego, hvidt sand; her kom en havfrue med en smuk prins og lagde ham sådan på sandet, så hovedet er højere, i det varme solskin.

I stort, białym gmachu zabrzmiały dzwony i do ogrodu przyszło dużo młodych dziewcząt. Så drev sirenen væk igen, for høje sten, der stikker op af vandet, hun dækkede sit hår og sine bryster med vådt skum, for at ingen skulle bemærke hendes lille ansigt, og hun så nøje på, kto zbliży się do biednego księcia. Snart kom en ung pige hen til ham; i begyndelsen virkede hun bange, men kun for et stykke tid; så bragte hun folk ind og sirenen så det, at prinsen kommer tilbage til livet, at han smiler til alle omkring ham; kun til hende smilede han ikke, fordi han slet ikke vidste det, at hun reddede ham.

Zasmuciła się syrena i kiedy księcia wprowadzono do dużego gmachu, zanurzyła się zmartwiona w wodę i wróciła do domu, til sin fars slot.

Den lille havfrue var altid stille og betænksom, men nu er det blevet endnu mere stille. Søstrene spurgte hende, co widziała po raz pierwszy na powierzchni morza, men hun fortalte dem intet.

Ofte om aftenen eller om morgenen gik hun til dette sted, hvor hun forlod prinsen. Hun så, hvordan frugten i haven modnes, hun så, jak je zrywano, hun så, jak na wysokich górach tajał śnieg, ale księcia nie widziała, i dlatego wracała do domu za każdym razem coraz bardziej smutna.

Hendes eneste trøst var at sidde i baghaven og lægge armene om marmorstatuen, der var som en prins, men hun plejede ikke længere sine blomster, de voksede vildt, deres lange stængler og blade flettet sammen med træernes grene som denne, at det var helt mørkt i dette krat…

Endelig kunne den lille havfrue ikke længere skjule sin sorg og fortalte en af ​​sine søstre om det, od niej zaś dowiedziały się wkrótce wszystkie inne, ale nie wiedział o tym nikt więcej prócz księżniczek i paru innych syren, które zwierzyły się z tą tajemnicą tylko swoim najlepszym przyjaciółkom. Jedna z syren miała dokładne wiadomości o księciu; ona również widziała święto na okręcie, hun vidste, skąd książę pochodzi i gdzie leży jego królestwo.

– Kom nu, lillesøster! – sagde de andre prinsesser, og omfavnede hinanden sejlede de ud til havets overflade på det sted, hvor de vidste, at prinsens slot stod.

Był zbudowany z jasnożółtego, błyszczącego kamienia, miał szerokie, marmurowe schody, prowadzące do samego morza. Vidunderlig, forgyldte kupler rejste sig på taget, og mellem søjlerne, omkring hele bygningen, der var marmorstatuer, der så levende ud. Storslåede kamre kunne ses gennem det gennemskinnelige glas i de høje vinduer, gdzie wisiały drogie jedwabne zasłony i dywany, a wszystkie ściany ozdobione były wielkimi obrazami, których widok sprawiał prawdziwą rozkosz. Pośrodku największej sali pluskała duża fontanna, strumienie wznosiły się aż do szklanej kopuły w suficie, słońce odbijało się w wodzie i oświetlało wspaniałe rośliny, vokser i en stor pool.

Så nu vidste havfruen det, hvor prinsen bor, og ofte om aftenen og om natten viste den sig på vandet her; den svømmede meget tættere på kysten, niż mogła się odważyć każda inna syrena; flød gennem en smal kanal op til det storslåede, marmor balkon, kaster en lang skygge over vandet.

Siedziała tu i patrzyła na młodego księcia, któremu się zdawało, że jest zupełnie sam w jasnym blasku księżyca. Nieraz wieczorem widywała go, jak płynął z muzyką w łodzi ubranej flagami; ukrywała się w zielonym sitowiu, a kiedy wiatr poruszał jej długim, srebrnobiałym welonem, mogło się zdawać, że to jest łabędź zrywający się do lotu. Czasami w nocy słyszała, jak rybacy, łowiąc ryby na morzu przy świetle pochodni, opowiadali wiele dobrego o księciu, a wtedy cieszyła się, że uratowała mu życie, kiedy na pół martwy unosił się na falach, og tænkte over det, hvor tungt hans hoved hvilede på hendes bryster og hvordan hun kyssede ham hjerteligt; men han vidste intet om det og kunne ikke engang drømme om hende. Hun begyndte at elske mennesker mere og mere, mere og mere ville hun være imellem dem, świat ludzi wydawał jej się o wiele większy niż jej świat, folk kan jo sejle skibe på havet, de kan bestige store tinder højt op i skyerne, og regioner, som tilhører dem, ciągną się lasami i polami o wiele dalej, niż sięga jej wzrok. Było tyle rzeczy, som hun ville vide om, ale siostry nie potrafiły odpowiedzieć na jej pytania i dlatego spytała starą babkę; hun kendte oververdenen meget godt og kaldte den med rette Supersersea!

– er mennesker, som ikke drukner i havet – spurgte den lille havfrue – de kan leve evigt, om de ikke er døende, ligesom os, på havbunden?

– Et eller andet sted der – sagde den gamle kvinde – og folk dør, deres liv er endnu kortere end vores. My możemy dożyć trzystu lat, men når vi afslutter vores liv, zmieniamy się w pianę morską i nie mamy nawet grobu tu, mellem vores naboer. Vi har ikke en udødelig sjæl, vi kan ikke genfødes, vi er som grønne siv: kiedy się je raz zerwie, nie może już nigdy być zielone; ludzie zaś mają duszę, która żyje wiecznie, żyje nawet wtedy, når kroppen bliver til støv, den stiger op gennem den lyse himmel til lysende stjerner. Tak jak my wynurzamy się z morza by oglądać kraje i ludzi, podobnie oni wznoszą się do nieznanych, cudownych miejsc, som vi aldrig vil se.

– Hvorfor har vi ikke en udødelig sjæl? – spytała zmartwiona syrena. – Oddałabym te setki lat, som jeg endnu ikke har oplevet, at være menneske for en dag og derefter komme til de himmelske lande.

Nie trzeba, at få dig til at tænke over det – sagde den gamle kvinde – my jesteśmy o wiele szczęśliwsi i o wiele lepiej żyjemy niż ludzie tam w górze.

Mam więc umrzeć i pływać jako piana na morzu, nie słyszeć więcej muzyki fal ani nie widzieć pięknych kwiatów i czerwonego słońca? Der er ikke noget, jeg kan gøre, at få en udødelig sjæl?

– Ingen – sagde den gamle kvinde. – Medmindre en mand elsker dig så, at du vil blive ham kærere end hans far og mor, han vil blive knyttet til dig med alle sine tanker og sjæl, præsten vil binde dine hænder med en ed om loyalitet på jorden i al evighed, wtedy jego dusza przejdzie do twojego ciała i będziesz dopuszczona do udziału w przyszłym ludzkim szczęściu. Obdarzy cię wówczas duszą, a zatrzyma jednak swoją własną. Ale to się prawdopodobnie nie zdarzy. Til, hvad er så smukt i havet, twój rybi ogon, na ziemi uważane jest za brzydkie, nie rozumieją się na tym wcale; tam żeby być piękną, du skal have to tunge støtter, som folk kalder ben.

Den lille havfrue sukkede og så bedrøvet på halen.

– Vær ikke urolig! – sagde den gamle kvinde. – Skaczmy i tańczmy przez trzysta lat, vi skal leve, to chyba dosyć czasu, og så bliver det mere behageligt at hvile i graven. Vi holder banebal i aften!

Była to wspaniała uroczystość, jakiej nikt nie ogląda na ziemi. Ściany i sufit w wielkiej sali do tańca były z grubego, men klart glas. Hundredvis af enorme granater stod langs væggen, czerwonych jak róże i zielonych jak trawa, a w muszlach tych płonął błękitny ogień, oświecający całą salę i prześwietlający przez szklane ściany całe morze dookoła, så, że widać było niezliczone ryby, małe i duże, przypływające do szklanych ścian; na niektórych połyskiwały purpurowe łuski, a inne wyglądały jak zrobione ze srebra i złota.

I midten af ​​rummet flød et bredt flow, brusende strøm, og på den dansede havfruer og tritoner til lyden af ​​deres egen søde sang. Ludzie na ziemi nie mają tak pięknego głosu. Den lille havfrue sang det smukkeste, wszyscy oklaskiwali jej śpiew; i przez chwilę syrena czuła radość w sercu, fordi hun vidste det, że ma najpiękniejszy głos ze wszystkich na ziemi i w morzu. Ale zaraz potem znowu przyszły myśli o świecie na górze; nie mogła zapomnieć o pięknym księciu i smutno jej było, że nie ma, tak jak on, nieśmiertelnej duszy. Dlatego też wymknęła się z zamku ojca i podczas gdy wszyscy śpiewali i bawili się, siedziała smutna w swoim małym ogródku. Nagle usłyszała dźwięk myśliwskiego rogu, dochodzący ku niej poprzez wodę, i pomyślała: “Se, denne svæver deroppe, som jeg elsker mere end min far og mor, ti, do którego należą moje myśli, ti, komu bym chciała powierzyć szczęście mojego życia. Odważę się na wszystko, by zdobyć jego nieśmiertelną duszę. Podczas gdy moje siostry tańczą na zamku, pójdę do czarownicy morza, Til dette, som jeg altid var så bange for, kun hun kan rådgive mig og hjælpe mig!” Og her forlod den lille havfrue sin have og gik mod den kogende hvirvel, bag hvilken heksen boede. Nigdy jeszcze nie szła tą drogą; nie rosły tu kwiaty ani morska trawa, bar, det grå sand strakte sig så langt som til hvirvelen, hvor vandet brast fra hinanden som de brummende møllehjul og førte alt dybt bag sig, hvad hun kunne fange. Aby dostać się do państwa czarownicy, musiała syrena przejść przez rwące wiry, nie było tu innej drogi jak poprzez bulgocący gorący szlam, który czarownica nazywała swoją łączką. Dalej stał jej dom wśród osobliwego lasu.

Wszystkie drzewa i krzaki tutaj były to polipy, halve dyr, na pół rośliny, wyglądały jak stugłowe węże wyrastające z ziemi.

Grenene var lange, klæbrige arme med fingre som fleksible orme. Hver bit af disse træer fra rødderne til toppene bevægede sig konstant. Alle, hvad havet fejede bort, ściskały te potwory w swych objęciach i nie wypuszczały już nigdy. Syrena zatrzymała się przerażona; serce biło jej ze strachu, o mało co nie zawróciła, men hun tænkte på en prins og på at vinde en menneskesjæl, og det gav hende mod. Hun flettede sit lange hår fast på hovedet, luftigt hår, så polypperne ikke kan fange dem, Hun foldede begge hænder foran brystet og skyndte sig væk, jak ryba potrafi mknąć w wodzie, pomiędzy obrzydliwymi polipami, które wyciągały już do niej swoje giętkie ramiona i palce. Hun lagde mærke til det, że każdy z tych potworów trzyma coś w objęciach, tysiącem drobnych ramion ściskając jak żelazną obręczą. Mennesker, der døde på havet og faldt dybt til bunden, de kom frem fra polyppernes arme i form af hvide knogler. De klemte årer og kasser, skeletter af husdyr og endda en lille havfrue, którą pojmały i zadręczyły na śmierćto było chyba najstraszniejsze. Hun kom endelig til den store, błotnistego miejsca w lesie, hvor de store hvirvlede, tłuste węże, viser ulækkert, hvid-gul undermave.

I midten af ​​dette sted stod et hus lavet af druknede knogler; der sad en heks og fodrede fra sin mund til en tudse, ligesom mennesker giver en kanariesukker at spise. Grim, hun kaldte fede vandslanger for sine unger og lod dem kravle på sine store, svampede bryster.

– Jeg ved godt, czego chcesz! – powiedziała czarownicarobisz głupstwo, zrobię jednak, co chcesz, bo to doprowadzi cię do nieszczęścia, min smukke prinsesse. Du vil gerne af med fiskehalen, i stedet have to understøtninger, hvorpå man kunne gå som mennesker, at prinsen ville forelske sig i dig, og at du ville få hans og udødelige sjæl.

Her lo heksen så højt og ulækkert, at tudsen og slangerne faldt til jorden og vred sig for hendes fødder.

Przychodzisz w samą porępowiedziała czarownica. – Gdybyś przyszła jutro po wschodzie słońca, nie mogłabym ci dopomóc przed upływem roku. Przygotuję ci napój, musisz popłynąć z nim, zanim słońce wzejdzie, aż na ląd, usiąść na brzegu i wypić go, wtedy odpadnie ci ogon i skurczy się w to, co ludzie nazywają pięknymi nóżkami, ale to będzie bolało tak, jakby przeszył cię ostry miecz. Alle, którzy cię zobaczą, będą mówili, że jesteś najpiękniejszym ludzkim stworzeniem, jakie widzieli. Zachowasz swój powiewny chód, żadna tancerka nie potrafi tak się kołysać jak ty, ale za każdym krokiem, jaki uczynisz, du vil mærke smerten, som om du gik på kanten af ​​en kniv, som om du led blodige sår. Hvis du accepterer at udholde det hele, Jeg vil opfylde dit ønske.

– Så – svarede den lille havfrue med skælvende stemme og tænkte på prinsen og den udødelige sjæl.

– Men tænk over det – sagde heksen – når du får den menneskelige form, du vil aldrig være i stand til at blive en havfrue igen. Du vil aldrig være i stand til at stige ned gennem vandet til dine søstre og til din fars slot, og hvis du ikke vinder en prinss kærlighed, jeżeli nie zapomni z twego powodu o swej matce i swoim ojcu, han vil ikke blive knyttet til dig med alle sine tanker, jeżeli ksiądz nie połączy waszych rąk tak, abyście się stali mężem i żoną, dusza twoja nie stanie się nieśmiertelna. Pierwszego ranka po zaślubinach księcia z inną pęknie ci serce i zamienisz się w pianę morską.

– Så han vil – sagde den lille havfrue og blev bleg.

Ale mnie musisz także zapłacić! – sagde heksen. – Og jeg kræver ikke bare hvad som helst. Du har den smukkeste stemme af alle her på havbunden, du tænker, at du kunne charmere prinsen med dette, men giv mig din stemme.

Til, hvad der er mest værdifuldt du har, du vil betale mig tilbage for min dyrebare drik. For jeg er nødt til at tilføje mit eget blod til denne drik, at være skarp som et tveægget sværd.

– Hvad er tilbage for mig, når du tager min stemme væk? – spurgte sirenen.

-Twoja piękna postaćodpowiedziała czarownicatwój powiewny chód i wymowne oczy, którymi możesz oczarować ludzkie serce. No i cóż, straciłaś odwagę? Wysuń języczek, obetnę ci go jako zapłatę, a wtedy dostaniesz mocny napój.

Niech się stanie – sagde havfruen, og heksen satte kedlen, at lave en magisk drink.

– Renlighed er altafgørende – hun sagde, skrubning af kedlen med slanger, som hun bandt op i en bold; så gned hun sig over brystet, hvorfra et par dråber sort blod faldt; para tworzyła najdziwniejsze postaci, tak że strach brał patrzeć.

Co chwila dorzucała czarownica coś nowego do kotła, og når væsken kogte godt, det lød som om en krokodille græd.

Endelig var drinken klar, lignede det reneste vand.

Oto go masz! – powiedziała czarownica i obcięła jej język, i z tą chwilą mała syrenka straciła mowę, nie mogła ani śpiewać, heller ikke tale.

Hvis polypperne ville fange dig, gdy będziesz przechodziła przez mój las – sagde heksen – wlej na nie jedną kroplę napoju, a wtedy ich ramiona i palce rozpadną się na tysięczne kawałki. – A małej syrenie nie było to wcale potrzebne, polypper, der ser en gennemsigtig drik, błyszczący w jej ręku jak świecąca gwiazda, cofały się przed nią przerażone. W ten sposób prędko przeszła przez las, przez bagno i przez rwące wiry. Widziała teraz zamek swojego ojca; światła w wielkiej sali tańca pogaszono, spali pewnie wszyscy, ale nie odważyła się tam pójść teraz, når hun var stum, og når hun skulle opgive dem ved opkaldet. Hendes hjerte knuste af smerten. Hun gled ind i haven, zerwała z każdej grządki, która należała do jej sióstr, efter blomsten, posłała ręką mnóstwo pocałunków w stronę zamku i wypłynęła na powierzchnię granatowej wody. Słońce jeszcze nie wzeszło, kiedy ujrzała zamek księcia i wdrapała się na wspaniałe, marmurowa schody. Księżyc świecił niezwykle jasno. Syrenka wypiła ostro palący napój i poczuła, jakby obosieczny miecz przeszył jej delikatne ciało, zemdlała i leżała jak martwa. Kiedy słońce rozbłysło nad wodą, ocknęła się i poczuła piekący ból, men foran hende var smuk, den unge prins, wpatrywać się w nią swymi czarnymi jak węgiel oczyma tak, at hun må have set ned; så så hun, że jej rybi ogon znikł i że miała najładniejsze, små hvide ben, jakie tylko może mieć mała dziewczynka; ale była zupełnie naga i dlatego otuliła się swoimi długimi, gęstymi włosami. Książę spytał ją, kim jest i skąd się tu wzięła, lecz ona spojrzała na niego słodko, a jednocześnie żałośnie swymi ciemnoniebieskimi oczami, hun kunne ikke tale. Så tog han hendes hånd og førte hende til slottet. Przy każdym kroku, jak jej to przepowiedziała czarownica, hun følte smerte, jakby chodziła po spiczastych szydłach i ostrych nożach, ale znosiła to chętnie; trzymając księcia za rękę stąpała tak lekko jak bańka mydlana, og han og alle andre beundrede hendes charmetrold, en leg gåtur.

Ubrano ją w kosztowne suknie z jedwabiu i muślinu, na zamku była najpiękniejszą ze wszystkich, men hun var stum og kunde hverken synge eller tale. Smukke slaver, klædt i silke og guld, wystąpiły przed księciem i jego królewskimi rodzicami; jedna z nich śpiewała piękniej od wszystkich innych, a książę uśmiechał się do niej i klaskał w ręce. Wtedy małej syrenie zrobiło się smutno, hun vidste, że dawniej mogła śpiewać o wiele piękniej, og hun tænkte: “Men, hvis han vidste det, at jeg gav min stemme for evigt for dette, at kunne være sammen med ham!”

Niewolnice tańczyły pięknie, kołysząc się w takt cichej muzyki; wtedy syrena wzniosła w górę cudne białe ramiona, stanęła na palcach i popłynęła po posadzce; tańczyła tak, jak nikt dotychczas nie tańczył; przy każdym poruszeniu piękność jej była bardziej widoczna, og hendes øjne talte mere veltalende til hjerterne end slavernes sang. De var alle glade, især prinsen, som kaldte hende sit lille samleobjekt, og hun blev ved med at danse, chociaż za każdym razem, kiedy jej noga dotykała ziemi, hun følte smerte, jakby stąpała po ostrych nożach.

Książę powiedział, że musi pozostać przy nim na zawsze, i pozwolił jej spać pod swoimi drzwiami na aksamitnych poduszkach. Kazał jej zrobić męskie ubranie, aby mu towarzyszyła w konnych wycieczkach.

De red gennem duftende skove, hvor grønne grene rammer deres skuldre, og de små fugle sang i det grønne af bladene. De besteg høje bjerge, og selvom hendes sarte ben blødte, kunne alle se det, śmiała się i biegała za nim aż tam, hvor skyerne flød under dem som fugleflokke, der fløj til varme lande.

Kun om natten i prinsens palads, kiedy inni spali, hun trådte op på en bred marmortrappe, hun afkølede sine brændende ben i det kolde havvand og tænkte på sine, dernede i havet.

Pewnej nocy jej siostry trzymając się za ręce wynurzyły się z wody i śpiewały tak smutnie, mała syrena przesłała im ręką pozdrowienia, a one poznały ją i opowiedziały, jak bardzo ich wszystkich zasmuciła. Odtąd odwiedzały ją codziennie, a jednej nocy zobaczyła w dali starą babkę, która od wielu lat nie była ponad morzem, i króla mórz w koronie na głowie. De rakte hænderne frem til hende, ale nie odważyli się podpłynąć blisko lądu jak siostry. Z dnia na dzień książę coraz bardziej cenił małą syrenkę i pokochał ją tak, jak się kocha dobre, kære baby, ale nie przychodziło mu wcale na myśl, aby uczynić z niej królową, a przecież musiała zostać jego żoną, aby zdobyć nieśmiertelną duszę, ellers vil han på dagen for sit bryllup blive til havskum…

“Elsker du mig ikke mere end alle andre!” – sirenens øjne så ud til at tale, da han tog hende i sine arme og kyssede hendes smukke pande.

– Så, ty jesteś mi najdroższamówił książębo ty masz najlepsze serce ze wszystkich, ty jesteś mi najwierniejsza i jesteś podobna do jednej młodej dziewczyny, którą kiedyś widziałem, ale której pewnie już nigdy nie zobaczę. Byłem na tonącym statku, fale rzuciły mnie na brzeg, przed świątynię, gdzie wiele dziewcząt służyło Bogu; den yngste fandt mig på kysten og reddede mit liv, Jeg så hende kun to gange, jest jedyną istotą, którą na tym świecie mógłbym pokochać, ale ty jesteś do niej podobna, ledwie że nie zacierasz jej obrazu w mojej duszy; ona jest poświęcona Bogu i dlatego jakaś dobra gwiazda zesłała mi ciebie, vi vil aldrig lægge på.

“Men, Han ved det ikke, at jeg reddede hans liv – tænkte sirenen – Jeg bar ham over havet til skoven, hvor templet står, siedziałam okryta morską pianą i czekałam, aż przyjdą ludzie. Jeg så en smuk pige, którą on kocha bardziej ode mnie. – I mała syrena westchnęła głęboko, gdyż płakać nie mogła. – Ta dziewczyna jest poświęcona Bogu, nigdy nie wróci do świata, nie spotkają się nigdy, a ja jestem przy nim, Jeg ser ham hver dag, Jeg vil tage mig af ham, Jeg vil elske ham, Jeg vil vie mit liv til ham!”

Lecz oto rozeszła się wieść, at prinsen skal giftes med den smukke datter af kongen af ​​et naboland, i dlatego tak wspaniale wyposażył swój statek. Det blev sagt, at prinsen skal se landene af kongen af ​​et naboland, han skulle tage det store følge med sig, men faktisk gik han, at møde sin datter. Sirenen rystede på hovedet og lo, hun kendte prinsens tanker langt bedre end alle andre.

Muszę jechaćpowiedział do niej. – Mam zobaczyć piękną księżniczkę, moi rodzice tego pragną, men de vil aldrig tvinge mig, abym ją wprowadził do domu jako moją żonę; nie mogę jej kochać, bo nie jest podobna do pięknej dziewczyny ze świątyni, du er ligesom; hvis jeg skulle giftes, Jeg vil hellere have dig, min dig skat, der er intet fund, med dine udtryksfulde øjne. – I całował jej czerwone usta, bawił się jej długimi włosami i kładł swoją głowę na jej sercu, które marzyło o ludzkim szczęściu i nieśmiertelnej duszy.

– Du er jo ikke bange for vand, min lille stumme – sagde prinsen, da de stod på et stort skib, som kørte dem til et naboland; han fortalte hende om stormen og havets stilhed, o dziwnych rybach w głębinach morza i o tym, co tam widzi nurek, a ona słysząc to uśmiechała się, wiedziała przecież lepiej niż ktokolwiek inny, jak wygląda dno morza.

W jasną księżycową noc, kiedy wszyscy spali na okręcie, nie wyłączając sternika stojącego przy sterze, syrena siedziała na dziobie statku i patrzyła w głąb. Wydawało jej się, at han gennem det klare vand kunne se sin fars borg, og på det højeste tårn stod en gammel bedstemor i sølvkrone på hovedet og så op gennem den brusende vandstrøm, til bunden af ​​skibet.

Så kom hendes søstre op af vandet, de så bedrøvet på hende og vred deres hvide hænder, a ona wychylała się do nich z uśmiechem i chciała im opowiedzieć, jak jej się dobrze wiedzie i jaka jest szczęśliwa, ale nadszedł chłopiec okrętowy, siostry zanurzyły się w wodę, a chłopiec był pewien, że biel, którą widział, to piana morska. Następnego ranka statek przypłynął do przystani wspaniałej stolicy sąsiedniego państwa.

Alle klokker ringede i kirkerne, z wysokich wież grzmiały trąby, og soldaterne stod med flag blafrende og bajonetter skinnende. Hver dag var der en anderledes ferie. Ballerne og festerne fulgte hinanden, ale księżniczki wciąż jeszcze nie było, blev sagt, że przebywała daleko od rodzinnego miasta, wychowała się bowiem w klasztorze i ćwiczyła się tam we wszelkich królewskich cnotach. Hun er endelig kommet. Mała syrena bardzo pragnęła ją ujrzeć i musiała przyznać, że nigdy jeszcze nie widziała tak uroczej istoty. Płeć miała delikatną i piękną, og under lange mørke vipper smilede de mørkeblå, oprigtige øjne.

To jesteś ty – sagde prinsen. – To ty mnie uratowałaś, kiedy leżałem jak martwy na brzegu. – I chwycił swoją zarumienioną narzeczoną w ramiona. – Men, jestem zbyt szczęśliwy! – sagde han til sirenen. – Min varmeste drøm gik i opfyldelse! Sandhed, at du er glad for min lykke, fordi du elsker mig mest af alt! – A mała syrena pocałowała go w rękę i myślała, że serce już jej pęka. Poranek po jego weselu będzie przecież dniem jej śmierci, transformationer til havskum.

Wszystkie dzwony dzwoniły w kościołach, heroldowie jeździli po ulicach i obwieszczali zaślubiny. Na wszystkich ołtarzach płonęły srebrne lampy napełnione wonnym olejem, præster bar røgelseskar, a państwo młodzi trzymając się za ręce odebrali błogosławieństwo samego biskupa. Mała syrena ubrana w złoto i jedwabie niosła tren panny młodej, ale jej uszy nie słyszały uroczystej muzyki, jej oczy nie widziały świętej ceremonii; hun tænkte på sin døds nat, om lykke, som hun mistede. Jeszcze tego samego wieczoru państwo młodzi weszli na pokład okrętu; kanonerne affyrede, alle bannerne viftede, a pośrodku stał królewski namiot ze złota i purpury, fyldt med de smukkeste puder, tam miała spać młoda para w cichą, kølig nat. Sejlene blæste i vinden og skibet sejlede let og roligt i det klare hav.

Gdy się ściemniło, zapalono kolorowe lampy i marynarze tańczyli wesołe tańce na pokładzie. Mała syrena przypomniała sobie chwilę, da hun først kom op af havet og så den samme glædelige højtid.

Og så dansede hun blandt de andre og svævede lidt som en svale, alle

de fablede om hende, fordi hun aldrig har danset så smukt. For hvert skridt prikkede skarpe knive hendes sarte fødder, ale nie czuła tego, o wiele boleśniej kłuło ją serce. Hun vidste, at hun tilbringer den sidste aften med det, dla którego porzuciła rodzinę i ojczyznę, oddała piękny głos i znosiła codziennie niezliczone męki, podczas gdy on nawet tego nie przeczuwał. Była to ostatnia noc, kiedy oddychała tym samym co on powietrzem; hun så stjernehimlen og det dybe hav; nu ville den evige nat komme over hende, uden tanker og uden drømme, fordi hun ikke havde en udødelig sjæl og aldrig kunne få den igen. Og der var glæde og lyst på skibet til langt ud på natten, havfruen dansede og lo og mærkede døden i sit hjerte. Prinsen kyssede sin smukke brud, a ona bawiła się jego czarnymi włosami i razem udali się na spoczynek do wspaniałego namiotu. Na statku zapanowała cisza i spokój; tylko sternik stał przy sterze; syrenka oparła się białymi dłońmi o poręcz statku i spoglądała na wschód, ku jutrzence; hun vidste, że zabije ją pierwszy promień słońca. Wtedy ujrzała siostry wyłaniające się z morza, były blade jak ona, ich długie, piękne włosy nie powiewały już na wietrze, były obcięte.

Oddałyśmy je czarownicy, aby uratowała tej nocy twoje życie. Hun gav os en kniv, oto jest! Kan du se, jaki jest ostry? Zanim wzejdzie słońce, musisz przebić nim serce księcia i kiedy gorąca krew opryska twoje nogi, vil vokse til en hale, du bliver en havfrue igen, og du vil kunne gå ned til vandet, til os, og leve tre hundrede år, zanim nie zmienisz się w martwą, salt havskum. Siv, du eller han skal dø, før solen står op.

Vores gamle bedstemor er så bekymret, at hendes hvide hår faldt af, ligesom vores faldt under heksens saks.

Zabij księcia i wracaj do domu. Siv, ser du en rød stribe på himlen? Solen kommer op om et par minutter, og så dør du! – De sukkede dybt og kastede sig ud i bølgerne. Mała syrena odsunęła purpurową zasłonę namiotu i ujrzała piękną pannę młodą śpiącą z głową wspartą na piersi księcia; schyliła się i pocałowała go w cudne czoło, spojrzała w niebo, gdzie coraz jaśniej świeciła jutrzenka, spojrzała na ostry nóż i znowu zwróciła oczy na księcia, który we śnie wymówił imię swojej oblubienicy, tylko ona żyła w jego myślach; nóż zadrżał w ręku syreny, odrzuciła go daleko w fale, które zabłysły czerwonym blaskiem; tam gdzie nóż upadł, wydawało się, że krople krwi wytryskują z wody. Endnu en gang så hun sørgmodigt på prinsen, a potem skoczyła ze statku do morza i czuła, hvordan hendes krop bliver til skum.

Nu er solen stået op over havet, promienie jego padały tak łagodnie, opvarmning af det dødbringende kolde havskum, mała syrenka nie czuła wcale śmierci, ujrzała jasne słońce, a wysoko nad nią unosiły się tysiące pięknych, gennemsigtige skabninger. Gennem disse væsner kunne hun se skibets hvide sejl og røde skyer på himlen; disse væseners stemmer var en melodi, men så delikat, at intet menneskeligt øre kunne høre hende, samt intet jordisk øje kunne se dem, uden vinger, med sin egen lethed, de svævede i luften. Den lille havfrue så, at han har en krop som dem, og steg højere og højere fra skummet opad.

– Hvor skal jeg hen? – hun spurgte, og hendes stemme lød som disse vidunderlige ånders stemme, så fantastisk, at ingen jordisk musik kunne efterligne ham.

– Til luftens datter! – odpowiedziały tamte. – Syreny nie mają nieśmiertelnej duszy i nie mogą jej mieć, chyba że zdobędą miłość człowieka. Jej wieczne trwanie zależy od obcych mocy. Córy powietrza także nie mają wiecznej duszy, men ved gode gerninger kan de gøre sig fortjent til det. Vi flyver til varme lande, hvor pesten dræber mennesker; tam niesiemy ożywczy chłód. Rozpylamy w powietrzu zapach kwiatów, koimy i leczymy. Kiedy przez trzysta lat dążyć będziemy do tego, at gøre godt efter bedste evne, wtedy osiągniemy nieśmiertelność i będziemy brały udział w ludzkim wiecznym szczęściu. Stakkels lille havfrue, du stræbte af hele dit hjerte mod det samme mål som vi gjorde! Cierpiałaś tak jak my i wzniosłaś się do świata powietrznych duchów, a po trzystu latach możesz przez dobre uczynki zdobyć nieśmiertelną duszę. Mała syrena wzniosła ku Bożemu słonku białe ramiona i po raz pierwszy poczuła w oczach łzy. Liv og travlhed kom igen på skibet, syrena widziała księcia wraz z jego piękną małżonką, jak szukał jej; spoglądali smętnie na pieniącą się wodę, jak gdyby wiedzieli, że syrenka rzuciła się na fale. Og hun kyssede umærkeligt bruden på panden, uśmiechając się do księcia i wraz z innymi dziećmi powietrza wzniosła się ku górze, ku różowym obłokom szybującym w powietrzu.

– Om tre hundrede år vil vi stige op til Guds rige!

– Vi kan nå dertil endnu tidligere! – hviskede et af de overjordiske væsener. – Usynlig, dostajemy się do domów ludzi, gdzie są dzieci, i widok każdego dziecka sprawiającego swoim rodzicom radość i zasługującego na ich miłość skraca czas naszej próby. Barnet ved det ikke, når vi flyver hen over lokalet, a gdy się uśmiechamy z radości, jaką nam sprawiło, Bóg odlicza nam jeden rok z trzystu lat; ale jeśli napotkamy niegrzeczne i złe dziecko, vi fældede tårer af sorg, og hver tåre forlænger vores prøvelse en dag!